Hans van der Eems en Marjolijn Brouwer
LEEUWARDEN - Nee, ze troffen elkaar niet achter de coulissen. Het was bij het Vat, toen nog Vat 69. In 1978. Hans zag Marjolijn. Hij vond haar anders dan andere vrouwen. Hij is enigszins allergisch voor vrouwen-vrouwen, van die elegante, kwetsbare, porseleinen popjes. Marjolijns had iets robuusts. Zij, op haar beurt, zag Hans staan bij de ronde dansvloer. Een grote man die rustig wat stond te kijken. Hij leek haar een man van niet te veel en niet te grote woorden. Op de dansvloer zocht ze een aanleiding om een gesprek te beginnen. Toen zag ze het ‘gebroken geweertje’, een anti-militaristisch speldje, op zijn overhemd. Het ijs was gebroken.
Hans van der Eems en Marjolijn Brouwer vonden elkaar in de liefde voor amateurtoneel. Hans schreef toneel en stond ook graag op de planken, Marjolijn regisseerde vooral. Ze was onzeker over haar acteerprestaties. Maar het was wel levenslang een droom om zelf op het podium te staan. Als kind al wist ze: dat is wat ik wil! Maar in de pubertijd sloeg de twijfel toe. Pas jaren later overwon ze die twijfel: “Ik krige de kans om te spyljen yn Vastgoed BV. Ik siet te wachtsjen achter op it toneel yn theater Romein. Twa minuten foar oanfang. En doe wist ik: Dit is it. Dit is wat ik wol. Dat wie sa’n yntins momint. In miks fan opwining en eufory en in gefoel fan oerwinning.”
Hans rondde een geschiedenisstudie af, maar miste de passie. Hij sloot zich aan bij het Stadstheater en ontdekte: dit vind ik leuk. Hij schreef feuilletons en korte toneelstukken. En genoot als anderen daar dan mee aan de slag gingen. Dingen samen doen. Vooral dat woord: samen, past bij hem.
Trouwerij als theater
25 jaar geleden trouwden ze, in Romein. Het was een trouwerij vermomd als theaterstuk. Hans speelde de bruidegom, Marjolijn de bruid, anderen kregen of pakten ook een rol. Zo ontstond een theaterstuk met verschillende aktes. Het eindigde met een open podium waarop ieder zijn of haar kunsten liet zien: ontroerende dingen, tenenkrommende dingen, alles kwam voorbij.
Hun leven stond en staat in het teken van amateurtoneel, nu bij het gezelschap Gribelaslysla. Ze beleefden de mooiste dingen. Hans vertelt over de première van een stuk dat hij had geschreven. Hij zat met Marjolijn in de zaal en voelde hoe het publiek meeging in het verhaal. Magisch.
“Toneel is streven naar het hoogste en zien waar je uitkomt,” zegt Hans en hij legt uit dat dat ‘hoogste’ relatief is. Want ja, ze kunnen tot tranen toe geraakt worden door toptoneel, maar een amateur die zijn grenzen verlegt, raakt hun niet minder. Hij vertelt een verhaal uit zijn tijd bij het Stadsstheater. Daar kwam iemand binnen die heel verlegen en gesloten was. Maar omdat er een rol niet bezet was, ging hij toch het podium op. Vol in het licht! En hij ontdekte: Ik kan meer dan ik dacht! Dát! Dat raakt Hans ten diepste.
Marjolijn is al jarenlang regisseur bij toneelvereniging Van Haren in Ried. Dat zij een bijdrage mag leveren aan de jaarlijkse uitvoering, dat vindt zij speciaal. De inzet van zo’n vereniging in een klein dorp, dat vindt ze heel bijzonder.
Een leven zonder toneel?
Kunnen ze zich een leven zonder toneel voorstellen? Nee, zegt Marjolijn beslist. Moeilijk, zegt Hans. Hij heeft zich wel een afgevraagd: Waarom schrijf ik geen roman? Maar dat is een eenzaam proces en hij houdt van het sociale. “Wy hawwe gjin grutte ego’s,” zegt Marjolijn en daar moeten ze samen om lachen – mar wat wier is mei sein wurde.
Omdat Marjolijn 65 was geworden en Hans binnenkort 70 wordt, gaven ze onlangs weer een feest. Nu in het dorpshuis van Ried. En weer spatte de creativiteit er vanaf.
Nieuwe voorstellingenreeks “Nachtclub Gribelaslysla”
“De Nachtclub,” zo heet de nieuwste productie van Hans, Marjolijn en vele anderen van theatergezelschap Gribelaslysla. Het is een theaterfeuilleton in vijf afleveringen, in De Bres in Leeuwarden. Wie De Bres binnenstapt waant zich meteen in een nachtclub.
Hans van der Eems en Hans Brans schrijven de afleveringen. De muziek komt van een jazz-combo waarin pianist Martijn van Limbeek de veel te vroeg overleden Remko Hoitsma opvolgt.
Bij vorige afleveringen groeide er een vaste groep gasten, die standaard kwam. Het publiek ging houden van de personages. “Noem het maar wat het is: er ontstond liefde,” zeggen Hans en Marjolijn. Ze hopen dat dat weer gaat gebeuren.
De eerste aflevering van “De Nachtclub” is op zaterdag 1 november om 20.00 uur en zondag 2 november om 15.00 uur. Daarna is er gemiddeld om de zes weken een voorstelling op de zaterdagavond en zondagmiddag. Voor kaarten: www.gribelaslysla.nl
