Niet zielig doen, maar vanuit kracht op het podium

“Mensen kennen ons vaak van de danslessen voor mensen met Parkinson, en dat is ook hoe het begon. Maar inmiddels geven we ook les aan mensen met chronische pijn en niet-aangeboren hersenletsel. Steeds meer van onze danslessen vinden ook plaats in woonzorginstellingen. En dat is zó waardevol. Dansen, op je eigen plek. De drempel is laag en de impact is groot.

En dansen is gezond, hè. Dat weet ik al sinds m’n achttiende, toen ik begon met lesgeven. Maar wat het vooral doet: het geeft mensen het gevoel dat ze meer zijn dan hun ziekte. Je bent geen patiënt, je bent mens. En mens-zijn, dat vier je met muziek, met beweging, met contact.”

Neem me mee
“Op dit moment werken we keihard aan een prachtige voorstelling: Neem Me Mee. Op 12 juni in De Nieuwe Kolk in Assen. Het wordt groot, met bijna honderd deelnemers met Parkinson uit Groningen en Drenthe. Het mooie is, onze dansdocenten staan gewoon mee op het podium. Dat geeft vertrouwen. Niemand hoeft zich alleen te voelen. En ja, mensen vinden het spannend. Natuurlijk. Maar achteraf zijn ze zó trots. Dan straalt het zelfvertrouwen ervan af.

En op diezelfde dag organiseren we ook een symposium. Want ik vind het belangrijk om te laten zien hoe kunst kan bijdragen aan de zorg. We hebben sprekers over muziektherapie. Zij vertellen over hoe kunst kan bijdragen aan innovatie in de zorg, en positieve gezondheid. Want dans is geen medicijn, maar het is wél kwaliteit van leven.

En dan hebben we ook nog ons eigen dansgezelschap: Leefmeesters. Die naam komt van het idee dat mensen met levenservaring – vaak door hele ingrijpende gebeurtenissen – óns iets kunnen leren. Dus niet zielig doen, maar vanuit kracht. Het zijn echte leermeesters in leven.”

Momentum
“Onze nieuwe voorstelling heet Momentum. Het gaat over momenten in het leven die alles veranderen. Groot of klein. We werken met drie choreografen: Uri van Ivgi&Greben, Adriaan Luteijn van Introdans en ikzelf. Ze werken met zeven dansers uit onze eigen groepen, samen met professionele dansers.

En wat daar gebeurt, in die repetities… Dat is magie. Je ziet mensen groeien. Professionele dansers die samenwerken met mensen die nooit een dansopleiding hebben gedaan – dat levert zulke krachtige beelden op. Omdat het écht is. Geen Instagramfilter, geen succesverhaal – gewoon het leven. Met alle schuring, pijn, maar ook veerkracht.

Want dat is wat ik elke dag zie: mensen die dingen meemaken die je niemand gunt, maar die tóch weer opstaan. Die hun lijf opnieuw leren vertrouwen, die durven. En als ze dan op het podium staan en applaus krijgen – ja, dán weet je waarvoor je het doet.” Momentum gaat op 31 oktober in première in Leeuwarden en toert daarna door het hele land. Tien voorstellingen, van Friesland tot Limburg.”

Omrop Fryslân
“Dans zegt soms meer dan woorden ooit kunnen. Hoe blijf je bewegen, als het leven stil lijkt te vallen? Want dat gebeurt — bij ziekte, bij verlies, bij een beperking of simpelweg omdat de wereld sneller draait dan jij aankunt. En in die stilstand, daar zoeken we de dans. Juist daar. De repetities, de voorbereiding, alles wordt gevolgd door Omrop Fryslân. De camera staat er bovenop. Niet als pottenkijker, maar als medemaker. Want ook het documentaireteam voelt dat hier iets wezenlijks gebeurt. Ze filmen de repetities, de stiltes, de schurende momenten waarop iemand ineens zegt: ‘Ik weet niet of ik dit wel durf.’

Bij de vorige voorstelling van Leefmeesters kwamen mensen soms huilend de zaal uit. Maar niet van verdriet, van herkenning. Er was een vrouw die zei: ‘Als zij dat kunnen, dan kan ik dat ook.’ En dat is precies wat je hoopt. Dat iemand zichzelf anders gaat bekijken. Niet kleiner, maar juist ietsje groter. Rechtop.

En ik denk vaak aan haar, aan onze danseres die haar benen is kwijtgeraakt. Hoe ze voor de eerste keer de repetitieruimte inreed met een lach. ‘Ik heb een tweede kans gekregen’, zei ze. Met zoveel plezier doet ze mee, met zoveel energie! Dat is werkelijk inspirerend. 

Maar het is één kant van het verhaal. Een van de andere dansers, jong nog, kampt met zware depressie. En voor haar geldt dat ze telkens weer een eerste stap moet zetten. Elke dag opnieuw. En dat botst soms. In dezelfde voorstelling. De een die wil, de ander die moet. Maar dat maakt het ook écht. Geen opgepoetst verhaal, maar een weerspiegeling van het leven zoals het is. Ongelijk verdeeld, onvoorspelbaar, maar soms ineens verrassend in balans.”

Vriendschappen
“Tijdens dans ontstaat er iets. Elke keer weer. Een netwerk, vriendschappen, herkenning. Deelnemers spreken met elkaar af buiten de lessen. Er wordt gedeeld, niet alleen beweging, maar ook verhalen, verlies, hoop. Dat kun je niet meer terugpakken, vind ik. Dat is opgebouwd. En moet blijven bestaan.

Subsidieaanvragen, fondsen aanschrijven, plannen schrijven met open eindes. Je leert ermee leven. En soms lig ik er wakker van, ja. Maar dan denk ik: dit is wat het waard is. En ondertussen groeit ons team en komen er steeds meer lessen en dansdocenten bij. Nu een groep van zo’n 25. We groeien als bedrijf en vooral als familie. Want zo zie ik het. Er is geen overhead hier, alleen maar mensen die weten wat het betekent om te werken met mensen. Met hun vreugde én hun eindigheid. 

Daarom wil ik ook niet groter groeien dan dit. Nog één stap, Overijssel. En dan stopt het. Want je moet het gevoel houden met je mensen, met wat er écht gebeurt. Niet alleen in de danszaal, maar daarbuiten. Bij de koffie. Bij de telefoontjes van mensen die niet mailen maar liever even bellen. Omdat ze een stem nodig hebben, een mens aan de lijn.

Dans op Recept is geen systeem, maar wil veel liever een gemeenschap zijn. En misschien is dát wel de grootste les uit alles wat we maken: hoe je een gemeenschap bouwt die beweegt, zelfs als alles abrupt bij je stilvalt. Want soms is een uur dans per week geen luxe, maar het verschil tussen opgeven en doorgaan. En daar, precies daar, begint onze choreografie.”

dansoprecept.nl