Arjo Valk kwam terug naar Leeuwarden
Tekst en fotografie Tessa Klooster

64 jaar geleden werd Arjo geboren in de Frans van Mierrisstraat in Huizum. Vijf jaar daarna volgde zijn broertje Peter. “Het was een mooie tijd om op te groeien, we hadden heel veel vrijheid. Ik speelde veel buiten in Huizum en het Julianapark, en iedereen kende elkaar.”
Via een bekende maakte hij kennis met tennis. “Ik vond het geweldig op de vereniging. Ieder jaar gingen we met wat mensen naar Noord-Holland: tentje opzetten naast de baan en daar de hele week blijven voor een toernooi. Dat was zo ontzettend gezellig. Uiteindelijk trokken we in de zomervakantie van weektoernooi naar weektoernooi. In de winter ging ik terug naar Noord-Holland voor de winterkermis.”
OME WILLEM
Het leven van zijn broertje verliep niet over rozen. Hij bleek MS (Multiple Sclerose) en aanvallen van schizofrenie te hebben. Daarom trok Arjo er als kind meer op uit. Zo was hij veel bij ‘Ome Willem’ (Wim Dolk) te vinden, die hij via een vriendje leerde kennen. “Wim was gemeentearchivaris en secretaris van het Friesch Genootschap. Hij nam me mee naar musea, begeleidde me bij mijn huiswerk en leerde me van alles over geschiedenis. Er ging een nieuwe wereld voor me open. Wim hield van gezelligheid. Iedere zaterdagmiddag om vijf uur waren vrienden en (oud-)collega’s welkom voor een borrel. In de beginjaren aten we aan het eind van zo’n middag met z’n allen wel eens bij restaurant Don Quichot, waar de pindadoppen op de vloer lagen. Ik vond het geweldig.”
De band met ‘Ome Willem’ bleef sterk, ook toen Arjo al lang en breed volwassen was en een gezin had. “Een paar jaar geleden is hij overleden. Hij was op leeftijd, werd lichamelijk steeds minder en vond zijn leven voltooid. Samen hebben we intensief contact gehad met NVVE (Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde, red.). Hij koos voor euthanasie en tot op het laatste moment was ik erbij. In zo’n traject ben je heel praktisch bezig, pas later kwam ook de emotie bij mij.”
MENSONWAARDIGE SITUATIE
Het was niet de eerste keer dat Arjo te maken kreeg met euthanasie. Zijn broertje doorliep hetzelfde traject. “Door het leeftijdsverschil hadden we eigenlijk nooit heel veel contact. Maar in de laatste jaren werd onze band sterker. Toen hij steeds meer aftakelde door zijn ziektes en naar verpleeghuis Nieuw Mellens moest verhuizen, werd zijn situatie mensonwaardig. Hij zat tussen mensen die door dementie niet veel meer mee kregen van de wereld om hen heen. Ik vond het schrijnend. Het was een intense periode. Toen hij met behulp van euthanasie overleed was het goed zo. Het is mooi dat we hier in Nederland, met goede regels natuurlijk, gebruik van kunnen maken.”
Voordat Arjo met zijn vrouw Louise en kinderen Lois en Mats terug verhuisde naar Leeuwarden, woonde het gezin aan de Oudebildtdijk. “In onze tuin van 3.000 vierkante meter hadden we schapen en geiten, een groentetuin en een pipowagen waarin de kinderen speelden. Ik werkte als tennisleraar. Als tiener werd ik al gevraagd om lessen te geven. Toen na mijn studie bleek dat fiscaal recht niet bij me paste, deed ik de opleiding tot tennisleraar. Ik gaf les in heel Friesland. Van Makkum tot Oudebildtzijl en van Leeuwarden tot Joure, overal leerde ik mensen kennen.”
ONZEKER BESTAAN
Samen met Louise had hij de wens om een kleinschalige zorgwoonvorm voor ouderen met een beperkte zorgvraag te starten. “We wilden diensten aanbieden als boodschappen doen, schoonmaken en chauffeuren en hadden een mooie kop-hals-rompboerderij op het oog voor appartementen. Helaas bleek het financieel te onzeker.”
Bouwondernemer Bernd Welling, die bij gezin Valk had verbouwd, zag iets anders in het echtpaar. Arjo: “Hij had in Leeuwarden een pand omgebouwd tot Eetcafé De Basuin. Omdat zijn passie meer bij bouwen ligt, vroeg hij of wij De Basuin, samen met de bovenwoning, wilden overnemen. Na rijp beraad, besloten we de drieste stap te nemen met het idee: ‘We gaan het proberen en zien wel waar we komen’.” Met een glimlach: “En zo gingen we van 3.000 vierkante meter tuin naar vier bloempotten op het balkon.”
KANSEN DURVEN GRIJPEN
Het bleek een goede keuze. Inmiddels runt Louise haar eigen bedrijf op gebied van zorgondersteuning. Zoon Mats werkt naast zijn studie mee in het eetcafé en dochter Lois komt ook geregeld langs. Arjo is een bekend gezicht in de wijk en het restaurant wordt goed bezocht. Arjo: “Soms komen dingen aanwaaien en is er een vorm van geluk. Maar daarvoor moet je kansen wel durven grijpen.”













