Oekie Hoekema en het WK in Argentinië en de VS: Oekie nam niet alles voetstoots aan, zelfs het grote geld niet

Hoe kijkt hij terug en wat vindt hij van de actie van journalist Teun van de Keuken die een petitie is gestart voor een boycot van het WK voetbal, vanwege de terreur van Trump?

Oekie werd als Uilke Piebe in Pingum geboren. Hij voetbalde – vooral rechts in de aanval – voor Cambuur en achtereenvolgens voor Go Ahead Eagles, PSV, De Graafschap, Lierse SK, FC Den Haag en FC Wageningen. Hij sloot zijn carrière uiteindelijk af bij Cambuur. Hij speelde één keer in het Nederlands Elftal.

In 1978 speelde Oranje op het WK in het Argentinië van dictator George Videla. Hoekema kende de verhalen van de “Dwaze Moeders” die op het Plaza de Mayo in Buenos Aires dag in dag uit aandacht vroegen voor hun gemartelde en vermoorde zonen. Dat land, daar zouden we niet naar toe moeten gaan, vond hij. Nederland zou het WK moeten boycotten. Dat je kunt staan voor je principes, leerde hij van zijn vader Jan. Die weigerde in Indië te vechten tijdens de politionele acties en kreeg voor die dienstweigering een jaar gevangenisstraf. 

Oekie voelde zich gesteund door de actie ”Bloed aan de Paal” van Freek de Jonge en Bram Vermeulen en wist zeker dat hij zich niet zou laten gebruiken door het wrede regiem van Videla. Op Wikipedia staat zelfs dat hij in zijn contract een bepaling liet opnemen dat hij nooit tegen teams uit dictatoriaal geregeerde landen wilde spelen. Maar dat klopt niet, zegt Hoekema nu.

De actie had geen succes, maar de Argentijnen zijn de Nederlandse solidariteit nooit vergeten. Drie jaar geleden kreeg Oeki samen met Freek de Jonge en Frits Barend een onderscheiding van Argentinië voor hun protesten destijds. Hij wil niet pronken met de oorkonde, daarom hangt die op de wc, maar dat is geen onderwaardering: “Ik bin seker trots op dy oarkonde.”

Hij zal het van zichzelf niet zeggen, maar op Facebook schrijft Herman van Tongerloo: “Hoekema is een oprecht mens, die niet alles voetstoots aannam. Zelfs het grote geld niet.”

En nu? Wat doet hij nu met het WK waar Trump straks staat te shinen? Een maand geleden sprak hij zich fel uit de Leeuwarder Courant: “Trump, Poetin; puere machtspolitisi. It binne rôvers en dêr rekkenje ik Gianni Infantino ek ta. Syn salaris is fjouwer kear oer de kop gien. It is ien dikke jildbinde. Te gek foar wurden.’’ Aan het eind van het artikel zegt hij dat hij de petitie tegen het WK in de VS zal ondertekenen: ”Fansels, wêrom net?’’

Ik bin seker trots op dy oarkonde.

Hij tekent toch niet

Maar inmiddels heeft zich bedacht. Als anderen actie willen voeren: prima, maar hij tekent toch niet. Hij heeft geen zin in een herhaling van zetten. Dat de KNVB zegt: “Voetbal is voetbal.” Hallo! Of: “Voetbal en politiek moet je scheiden” Dikke flauwekul! Hij heeft geen zin in alle die riedels opnieuw. En er is nog wat. Nu gaat het om Trump. En hij is geen fan. Maar in Argentinië werden politieke gevangen uit een vliegtuig gegooid. Bij het WK in Qatar, waar hij zich ook tegen uitsprak, stierven mensen bij de bouw van de voetbalstadions. Bij die acties ging het niet om ons, het ging om de mensen dáár. Om hun mensenrechten. Bij Trump gaat het ook om ons belang, zegt Oekie. Daarom past hij deze keer.

Hoekema woont al jaren in Heerenveen. Hij koos daarvoor nadat hij zijn zaak in Leeuwarden – familierestaurant Chipie in Camminghaburen – had verkocht en houten woningen en hoekkoelkasten uit Noorwegen ging importeren. Dan was Heerenveen, vlakbij wooncentra Home Centre en Norema in Wolvega, een betere uitvalsbasis.

Hij kan het Heerenveenpubliek bij elk doelpunt horen juichen. Dus is het tijd voor een andere gewetensvraag: Is dat juichen te verdragen voor een voetballer die zijn carrière begon en eindigde bij de club dertig kilometer verderop? Het antwoord is voor een beetje hooligan onthutsend: Oekie gaat regelmatig naar Heerenveen. Riemer van der Velde, de legendarische voorzitter van SC Heerenveen, nodigde hem uit: “Do bist altyd wolkom.” Sindsdien krijgt hij een kaart. Hij zit bij de sponsors, de dochter van Abe komt vaak even bij hem zitten.

Skybox

Maar Cambuur zit wel in zijn hart natuurlijk. Trots vertelt hij dat bij Cambuur onlangs een skybox naar hem is genoemd: Club Oeki. Mannen van Haan Reklamewerken kwamen met het idee. Hij laat de foto’s zien op z’n mobiel. Foto’s van bierviltjes met zijn hoofd. Een actiefoto van een kampioenswedstrijd tegen Heerenveen. Cambuur won met 4-0. Op het Heerenveenshirt zitten geen pompeblêdden. Weggeretoucheerd? “Net te leauwen, toch? Geweldich.” De waardering, de humor – hij vindt het fantastisch. Hij komt er graag.

Maar Cambuur of Heerenveen? Hij maakt geen verschil. Hij komt voor het voetbal. Natuurlijk, hij begrijpt de emoties van diehard clubfanatici, maar hij heeft dat niet. Hij is blij dat Heerenveen na een aantal zware jaren weer wat beter speelt. De sfeer bij de club is trouwens wel veranderd, vindt hij. Het was vroeger gemoedelijker, het is zakelijker geworden. Dat je vier keer wordt gecontroleerd of je wel een kaart hebt. Dankzij Riemer en Foppe had sportclub Heerenveen in Nederland een fantastische naam. Alle respect, maar: “Dat hearst eins net mear. It image fan de club is minder wurden.”

Van Cambuur geniet hij. Het aankoopbeleid - “se hawwe goeie spilers helle” - het spel, de sfeer. En wat vindt hij van Henk de Jong? “Prima man, goeie keardel. Ik kin him net heel persoanlik, mar ik tink dat Henk in goed mins is, want de spilers binne wiis mei him. Fergelykje it ris mei Van Persie. Noppert siet net goed yn syn fel, hy woe graach in gesprekje mei Van Persie. En dan seit Van Persie: ‘Ja, maar ik ga niet met iedere speler een half uur zitten.’ Dan snap je it net, want dêr giet it just om – it kontakt mei de spilers! Dat wie Henk de Jong net gebeurd.”

Oekie in het Cambuurstadion. - Simon van der Woude

Standbeeld voor Henk?

Tijdens een wedstrijd van Cambuur wordt er tegenwoordig zeker twee en soms wel drie keer gezongen voor Henk de Jong. Voor de trainer! Heeft Oekie zoiets ooit meegemaakt? “Nee, noait. Ja dat is spesiaal. Hat der miskyn ek mei te krijen dat se nochal wat meimakke hawwe yn de femylje. Mar ik tink dat hy in hele fijne man is.” Verdient Henk de Jong een standbeeld? Oekie denkt even na: “Ja, ik tink it wol. Krekt as mei Abe bij Heerenveen. Cambuur soe dat ek dwaan moatte, seker at se dit jier promoveare.”

Altijd al willen weten: Wie bedacht de naam Oekie? “Ik sels. Ik hyt Uilke Piebe mar as lyts jonkje koe ik dy nammen net úsprekke. Ik sei: Oekie.” Vanaf dat moment heette hij zo. Alleen een pake en Georg Kessler van de KNVB bleven hem consequent Uilke noemen. Hij was wel blij met de naam Oekie, want als hij zich voorstelde, vroegen mensen vaak verwonderd: “Uilke?”

Meindert Talma maakte zelfs een lied over zijn naam. “Ja, in ferskrikkelik liet.” Hij kan er wel om lachen, maar: “Wat een kutliet.” Wel weer mooi: Meindert zong Paradiso er mee plat. “En no is de folgjende fraach seker at ik dêr trots op bin? Hâld op man, wat in kutliet. Tjonge, jonge. Mar wol moai foar Meindert dat hy der aardich súkses mei hie.”

Ik hyt Uilke Piebe mar as lyts jonkje koe ik dy nammen net úsprekke. Ik sei: Oekie.

Afi

56 jaar geleden trouwde hij met Afi. Ze kregen vier kinderen. En natuurlijk, overal is wel eens wat, maar Oekie spreekt met liefde over zijn vrouw. Zeven jaar geleden kreeg Afi Alzheimer. Oekie heeft jarenlang voor haar gezorgd. Toen dat niet meer ging is ze opgenomen in verzorgingstehuis Marijke Hiem. Vlakbij.

Hij had nog nooit alleen gewoond. Hij vond het verschrikkelijk. Alleen naar bed gaan - een drama! Dan zette hij om acht uur een lampje in de slaapkamer aan, dan was het wat gezelliger als hij naar bed ging. In de wc staat een apparaatje dat vogelgeluiden maakt. Hij kan wel om zichzelf lachen, maar hij moet wat leven om zich heen hebben. 

Afi is gelukkig heel vrolijk. Elke dag gaat hij een uurtje bij haar langs. Dan eten ze in het restaurant een tosti of een kroketje. Hij heeft de crematie al helemaal geregeld. Hij wil het zo goed mogelijk doen. Het wordt een hommage aan zijn vrouw. Hij ging ook naar een uitvaartverzorger. Het eerste wat de man vroeg: “Wat voor kist wil je?” Oekie dacht: “Kist?” Het tweede: “Wil je dat wij haar wassen of doe je dat zelf?” Oekie wilde weglopen, het kwam te dichtbij.

“Wy hiene in fantastysk houlik,” zegt hij. “Afi is in hele leave frou. En in hele moaie frou. Sjoch mar.” Hij wijst op een foto van Afi en hem. Uitbundig feestend. Andere tijden.

Tekst: Ate de Jong

Foto’s: Simon van der Woude