Is Broadsjebakker Tjisse Steenstra de beste kaatser ooit?

LEEUWARDEN - Wie sûkerbôlle koopt bij de Broadsjebakker in de Kleine Kerkstraat in Leeuwarden, kan oog in oog komen te staan met een fenomeen. Het fenomeen Steen. Tjisse Steenstra. Momenteel de ster op de Friese kaatsvelden. Vaak de beste van het partoer (team) en daardoor de meeste gekroonde kaatskoning ooit. En misschien ook wel de beste kaatser uit de hele kaatsgeschiedenis. Op de laatste, snikhete PC sloeg hij – in kaatstermen – opnieuw de hele bakkerij om.

Niet alleen vanwege zijn kwaliteiten als allround kaatser – aan de opslag, in het perk en in het tussenspel – steelt hij de harten van het Friese kaatspubliek. Het is ook zijn karakter. De koning blijft normaal doen. Is een ster, maar heeft de allures niet. Heeft oog voor zijn fans, respect voor de tegenstanders, maar ook zelfrespect. Dat merkte een kaatsjournalist die hem voor de microfoon wilde hebben en meende voorrang te hebben op collega´s die al stonden te wachten. “Sorry”, zei Tjisse, “do bist noch net oan ‘e beurt.” Dat zegt hij ook tegen klanten die in de bakkerij voordringen.

TWAALF OP RIJ: MEGA
Met zijn maten Menno van Zwieten en Rick Minnesma won hij dit jaar twaalf partijen op rij. Dat is ongekend. Het vorige record, van veertig jaar geleden, stond op zeven partijen. Het nieuwe record, bijna een verdubbeling, zou zo maar een eeuw mee kunnen gaan. Mega.

Vanwege die reeks waren ze torenhoog favoriet. Maar net voor de PC haperde de motor. Ze verloren twee keer van Marten Bergsma, Hessel Postma en Erwin Zijlstra. Hadden ze te vroeg gepiekt? De media noemden het partuur Bergsma al hun angstgegner.

Maar van angst of stress was bij Steenstra helemaal niets te merken. “Stress? Ik ken gjin stress.” Een dag voor de PC liet hij de stressmeter op zijn horloge zien. “Sjoch mar.” Die dag had hij precies vijf minuten stress.

TURBO
Op de PC troffen ze Bergsma c.s. al in de tweede omloop (ronde). Het was de partij van de dag. De clash tussen giganten. De partij begon bloedspannend. Bergsma c.s. namen een voorsprong. Daags tevoren had kaatsanalist André Tolsma op de bijeenkomst van Tjisses sponsors daar nog voor gewaarschuwd: “Klap er vanaf het begin bovenop, zorg dat die mannen geen voorsprong krijgen want dan groeien ze in hun rol en wordt het moeilijk.” Maar zoals zo vaak zette Tjisse de turbo aan, scoorde op beslissende momenten, en plaveide hier de weg naar de finale en naar zijn koningschap. Zijn ster schitterde opnieuw. Kaatsers kunnen voor de camera zo mooi kort zijn na verlies. “Kut”, zei Bergsma.

Tjisse prees na afloop zijn maten, want hij heeft de gunfactor, maar is zelf ook royaal. Zijn maten hadden om hem ook koning mogen worden. En hij vond het fantastisch dat hij zijn maat Rick Minnemsa aan het Klavertje Vier had geholpen, de prijs voor kaatsers die de Freule, Jong-Nederland, Bondswedstrijd en de PC hebben gewonnen. Slechts dertien kaatsers konden dat zeggen; onder anderen de toenmalige Leeuwarders Johannes Westra, Frans Helfrich, Dicky van der Zee en Hans Wassenaar. Rick Minnesma is nummer veertien. Hij viel achterover op het Sjûkelân en dacht daar aan. Dat kan niet missen.

KONINGSKLASSEMENT
Met zijn vierde PC-koningschap voert Tjisse nu het PC-koningsklassement aan, samen met Piet Jetze Faber. Hij vestigde dit jaar dit nog een record. In het eeuwige klassement van de koningen passeerde hij Chris Wassenaar, de sympathieke Reus van Minnertsga. Met 88 koningsprijzen stond Wassenaar aan de top van dit klassement. Tjisse passeerde hem en stormt nu op naar de 100 koningsprijzen. En hij is nog lang niet uitgekaatst.

Vorig jaar had hij nog een record kunnen pakken: vier keer achter elkaar koning worden op de PC. Ook dat zou volstrekt uniek zijn. Tjisse was er wel, maar stond er niet. Weg record. Of gewoon even uitgesteld? Want wat zei Tjisse? “Dan begjin ik toch gewoan opnij.” Grootspraak, of grenzeloos optimisme en geloof in eigen kunnen?

In het verleden maakte hij ook zo’n opmerking. Toen ging het nog over zijn eerste PC-overwinning. Die moest hij voor de helsdeuren wegslepen. Drie keer stond hij in de finale, drie keer zonder krans naar huis. Dat kan in je hoofd gaan zitten. Dat je denkt dat je geen PC-kaatser bent. Maar Tjisse draaide het om en zei Cruijffiaans: “Als je drie keer de finale verliest dan kun je ´m ook vier keer winnen.” Die woorden heeft hij inmiddels waar gemaakt.

Waarom zou dat ook niet met die andere belofte kunnen: “Fjouwer op rij? Dat begjin ik toch gewoan opnij.” De eerste van de vier is binnen.

TOT SLOT: Is Tjisse Steenstra de beste kaatser ooit?

Er zijn mensen die zeggen dat Tjisse de beste kaatser ooit is. Maar dat is een betwistbaar begrip. “Je moet de prestaties altijd in de tijd zien”, zegt meervoudig PC-winnaar Wieb van Wieren uit Marssum. Als je enkel naar de cijfers kijkt is Taeke Triemstra simply the best. In elk geval de meest succesvolle. Velen vinden Johannes Brandsma de beste kaatser ooit.

Maar aan de opslag is Tjisse beter dan de Brand, in het tussenspel is hij als een kat. Misschien was de Brand alleen in het perk iets beter? Maar Tjisse kaatst tûk als het moet en tikt de ballen boven als het kan. En… hij kreeg tot nu toe bijna twee keer zo veel koningsprijzen als de Brand.