JORWERT - Het is een bijzondere sport en dat is het: tippen. In Jorwert organiseerden ze gemengd tippen, pearketippen. Het werd een groot succes. “Het was een prachtige dag,” zegt Anne Jan Hallema, voorzitter van de tipclub “Reitsje him.”
Anne Jan is bezeten van het spelletje. Samen met zijn vader Germ geeft hij regelmatig clinics. Voor personeelsverenigingen, maar ook voor schoolkinderen. Dan vertelt hij hoe het tippen is ontstaan. Daar zijn veel en verschillende verhalen over, en hij was er niet bij, maar hij houdt het op deze versie:
Vroeger werd er veel op eenden gejaagd. “Einen kneppelje.” Omdat eenden bij gevaar wegvliegen, probeerden de kneppelaars de dieren met een stok te raken. Door de klap versplinterden de botten en kon je het vlees niet meer eten, dus moest je de vogel op de kop raken. Veel Jorwerters waren daar aardig bedreven in, maar één kneppelder raakte nooit een kop. Hij baalde en ging oefenen met een koaike en tuolle (zie kader). Hij raakte er bedreven in, pochte over zijn prestaties, en dat was voor de Jorwerter caféhouder reden een wedstrijd uit te schrijven. Een traditie was geboren. En in die traditie staan vandaag 46 tippers klaar: de jongste 11 jaar, de oudste 68.
MOEILIJKER DAN BILJARTEN
Tippen wordt in Jorwert en Mantgum gespeeld. Een tikkeltje geringschattend schreef iemand in deze krant een tijd geleden: “Het is een wat uitbundigere vorm van biljarten: een tipper tikt een stok niet tegen de bal maar gooit de stok er zo hard mogelijk tegenaan.” Geringschattend, want tippen is vele malen moeilijker dan het getik bij Tien over Rood.
Oefening baart kunst, zeker, maar – eerlijk is eerlijk – het is vaak ook een kwestie van geluk, zegt een subtopper, het komt voor dat hij wordt weggetikt door een beginneling. Dat mag zo zijn, maar de geoefende tippers raken vandaag de koai regelmatig. Dat is geen kwestie van geluk.
‘Reitsje Him’ wil meer mensen aan het tippen krijgen. Je hoeft daarom vandaag niet lid te zijn om mee te mogen doen. Het is een wilde partij, voor paren ook nog. Als dat maar goed komt. Ze spelen in 23 teams.
BIJNA BALLET
Het richten - drie, vier keer over de kneppel naar de koai kijken in een vloeiende beweging – is een fascinerend schouwspel. Soms lijken de bewegingen bijna op ballet. Anderen richten amper. Ze lopen naar voren en gooien nonchalant vanuit de heup.
De een is ernstig, gefocust en fanatiek. De ander laconiek alsof zij denkt: gelukkig heb ik andere kwaliteiten. Maar bij een goede worp is iedereen even blij. Wat ouwehoeren, elkaar wat opnaaien… het hoort erbij, zoals een pilsje. De sfeer wordt steeds gezelliger. En als de zon er dan ook nog bij komt, en de hamburgers, is het leven goed in Jorwert. De drank en het eten zijn goedkoop – iedereen moet mee kunnen doen.
Het is voor het eerst dat er in Jorwert gemengd wordt getipt. Maar niet voor het laatst. “Iedereen is enthousiast”, zegt Anne Jan Hallema, “ook de geoefende tippers. Dit is zeker voor herhaling vatbaar.”
Er zijn vandaag veel extra prijzen te winnen. Een waardebon bijvoorbeeld voor de tipper die als eerste het sponsorbord van Mukpop raakt, aan de overkant van het veld. En er zijn kransen voor de winnaars.
Wat is tippen?
Tippen doe je met in tuolle, een kneppel en een koaike. Tippen wordt buiten gespeeld. Een aantal tuollen (assen van wagenwielen, met nog
maar twee spaken) wordt op één lijn gezet. Op elke tuolle wordt met een stukje klei een eivormig balletje (koaike) geplakt. Op vijf meter afstand van de tuollen ligt een lijn. Achter deze lijn staan de duo’s, de pearkes, die tegen elkaar spelen. Om de beurt gooien ze een houten kneppel (stok van ongeveer één meter) en het is de kunst om met deze stok het koaike zo ver mogelijk van de tuolle te slaan. Het duo dat het koaike het verst slaat, krijgt een punt.
www.tippenjorwert.nl.
Lees ook
