Neushoorn wil méér zijn dan een podium
LEEUWARDEN – Neushoorn bestaat ruim tien jaar, maar de ambitie van het Leeuwarder poppodium reikt verder dan muziek alleen. Het wil een plek zijn waar iedereen zich thuis voelt. Ongeacht leeftijd, achtergrond of beperking. Eerst de sfeer, eerst het gevoel dat je ergens mag zijn wie je bent; de rest volgt vanzelf, ook de programmering. “Zo is het precies”, zeggen Meryl Langenberg en Jeen de Vries.
Tekst Radboud Droog, fotografie Ab Dijkstra en Arjen Nauta
Die visie komt niet uit de lucht vallen. Leeuwarden veranderde de afgelopen jaren zichtbaar. Festivals verdwenen uit het straatbeeld, zoals Welcome to The Village, Psy-Fi en CityProms. Ook het uitgaansleven kreeg klappen. Clubs sloten hun deuren en het aanbod voor jongeren werd kleiner. Minder plekken om te dwalen, minder plekken om toevallig iets nieuws te ontdekken.
“Dat gemis zien wij ook”, zegt Langenberg. “Daarom stellen wij ons de vraag: kunnen wij óók zo’n plek zijn waar je gewoon binnenloopt, zonder plan?” Volgens haar gaat het daarbij om veel meer dan een concert of een drankje. “Het draait om ontmoeting. Om even uit je eigen wereld stappen. Dat is juist voor jongeren belangrijk.” Dat ‘ergens bij horen’ hoeft niet groot te zijn. Het zit in kleine momenten: aan de bar, bij de toiletten, in de hal. Waar mensen uit verschillende werelden elkaar tegenkomen.
GEEN BOTSINGEN
Een metalfan die na een concert blijft hangen tussen het publiek van een poptribute: bij Neushoorn zien ze het liever als ontmoeting dan botsing. “Want juist dat levert iets op”, zegt Langenberg. “Je komt binnen en denkt: hier mag ik er zijn.” De Vries vult aan: “Niet iedereen wil hetzelfde. Die diversiteit is belangrijk.”
Die laagdrempeligheid wordt steeds zichtbaarder. Het café is op donderdag, vrijdag en zaterdag gratis toegankelijk. Donderdag is er ruimte voor uiteenlopende initiatieven: van jazz en stand-up tot jamsessies en eigenzinnige concepten als disco sjoelen of een ‘kutzooi-bingo’. Vrijdag staat in het teken van nieuwe muziek en jonge artiesten. Zaterdag verandert Neushoorn regelmatig in een nachtplek met techno, drum and bass en andere undergroundsounds.
LEREN UITGAAN
Maar Neushoorn wil duidelijk meer zijn dan een alternatief voor de kroeg. Achter de schermen ligt de nadruk op talentontwikkeling. Jongeren krijgen de kans om te ontdekken wat ze kunnen, om te organiseren en te experimenteren. Dat gebeurt onder meer via maatschappelijke diensttijd en samenwerkingen met scholen en organisaties als Jong Ondernemend Friesland. Ook internationale leerlingen uit schakelklassen doen mee.
“Het past bij wie we willen zijn”, zegt Langenberg. “Niet alleen een plek waar iets op het podium gebeurt, maar ook waar jongeren zelf iets maken.” Volgens haar is dat urgenter dan ooit. “Er is een generatie die door corona niet echt heeft leren uitgaan. Die moet je opnieuw laten ervaren hoe leuk een concert of avond kan zijn.”
Ze spreekt uit ervaring. Als alternatieve tiener voelde ze zich lang een buitenbeentje, tot concerten haar lieten zien dat er meer mensen zoals zij waren. “Dan hoor je ineens ergens bij. Dat gun je jongeren nu ook.” Jeen de Vries groeide op in een dorp. “Je moest vaak ver fietsen voor iets leuks. Juist daarom weet ik hoe belangrijk zo’n plek is.”
ONEERLIJKE CONCURRENTIE
Tegelijk klinkt er vanuit de stad ook kritiek. Sommige horecaondernemers vinden dat er sprake is van ongelijkheid. Zij wijzen erop dat Neushoorn subsidie ontvangt en deels draait op vrijwilligers, terwijl commerciële uitgaansgelegenheden hun personeel volledig zelf moeten betalen. Volgens hen ontstaat zo oneerlijke concurrentie.
Meryl Langenberg herkent zich niet in dat beeld. "Wij zijn geen concurrent van de reguliere horeca, maar een aanvulling op het culturele aanbod in de stad”, zegt ze. "Onze basis ligt bij muziek, talentontwikkeling en het creëren van een plek waar iedereen zich welkom voelt. Dat vinden we belangrijk. En dat is iets anders dan een commerciële insteek.”
Volgens Langenberg is de inzet van vrijwilligers bovendien niet alleen noodzaak, maar juist een bewuste keuze. "Vrijwilligers zijn bij ons geen vervanging van betaald werk, maar onderdeel van de community. Mensen willen hier graag aan bijdragen, omdat ze zich betrokken voelen bij wat we doen.”
MAATSCHAPPELIJKE ROL
Dat Neushoorn subsidie ontvangt, past volgens haar bij die maatschappelijke rol. "We organiseren activiteiten die anders niet of nauwelijks van de grond komen. Denk aan talentontwikkeling, projecten voor jongeren en initiatieven die juist niet direct winstgevend zijn. Daar zit onze meerwaarde.”
Ze benadrukt dat samenwerking juist belangrijker is dan tegenstellingen. "We hebben er als stad allemaal belang bij dat Leeuwarden bruist. Dat lukt alleen als we elkaar versterken, niet als we tegenover elkaar gaan staan.”
