Wordt dit het nieuwe zwembad in Leeuwarden?

Tekst Radboud Droog, foto/impressies aangeleverd

De Blauwe Golf opende in 1992, ter vervanging van het overdekte zwembad aan het Catsplein. Nu, ruim drie decennia later, is het gebouw niet alleen het gemeentelijke pand met de hoogste energierekening en C02-uitstoot, maar ook een plek die - zoals zwembaden nu eenmaal zijn - sneller slijt dan menig ander gebouw. “Zwembaden worden, als je er niks aan doet, vaak niet ouder dan veertig, hoogstens vijftig jaar. Veel vocht, veel warmte, veel gebruik. Op een gegeven moment is zo’n gebouw gewoon af.”

College stuurt aan op renovatie
Maar waar en hoe moet dat nieuwe zwembad dan komen? Welke locaties in de stad zijn beschikbaar? En - niet geheel onbelangrijk - wat gaat dat allemaal kosten? Vragen die boven de markt hangen. BV Sport en adviesbureau Tien doken ruim een jaar geleden al in de cijfers en schetsten een toekomstscenario. Hun plannen liggen al een tijd op het bureau van het college en de toon is helder. BV Sport adviseert: vervang De Blauwe Golf en bouw een nieuw multifunctioneel hoofdzwembad. Niet omdat BV Sport “zo graag iets nieuws wil”, benadrukt Van der Kooi, maar omdat het volgens de exploitant de verstandigste keuze is voor de stad. “Wij adviseren de gemeente. Wij gunnen de gemeente een nieuw zwembad. Wij hóeven niet een nieuw zwembad, maar het zou een goed idee zijn. Voor de inwoners.”

Het college stuurt vooralsnog aan op renovatie. Logisch ook: renoveren is goedkoper. De investering wordt voorlopig geschat op ongeveer 10 miljoen euro. Een veel grondigere aanpak - nieuwbouw op een andere plek of vernieuwbouw op de huidige locatie - zou eerder richting de 26 miljoen euro gaan. Exacte cijfers voor vernieuwbouw zijn er nog niet; BV Sport is die variant nog aan het doorrekenen. Maar wat Van der Kooi betreft is het belangrijk dat de raad niet alleen naar prijskaartjes kijkt. “Renoveren is volgens ons toekomstperspectiefloos. Want dan heb je over vijf, tien en vijftien jaar nog steeds een oud bad. En dan moet je dat moeilijke gesprek nog een keer voeren.”

Zwemmen is veranderd
Die boodschap presenteerden Van der Kooi en manager zwembaden Arnold van Oostrum kortgeleden aan de gemeenteraad van Leeuwarden, op verzoek van diezelfde raad. Daar zaten raadsleden, wethouder Gijs Jacobse en ambtelijke ondersteuning (vastgoed en sport) in de zaal. De kern: het verschil tussen opknappen en toekomstbestendig bouwen is groter dan veel mensen denken.

Waarom die voorkeur voor iets nieuws? Omdat zwemmen veranderd is en De Blauwe Golf, hoe vertrouwd ook, is gebouwd op een logica van vroeger. Van Oostrum: “We hebben nu voor elke doelgroep een apart badje. Daarom hebben we er vier. Maar tegenwoordig werk je met beweegbare bodems en keerwanden. Dan kun je in één bassin meerdere dingen tegelijk doen.” Hij noemt De Welle, het vorig jaar geopende, fonkelnieuwe zwembad in Drachten, als voorbeeld: één bad, één keer water, één keer toezicht. “Als wij vier baden tegelijk open hebben, hebben we ook vier toezichthouders lopen. Het gaat niet alleen om bemensing, maar het laat wel zien hoe inefficiënt het huidige gebouw is.”

Dubbele vergrijzing
Een nieuw of vernieuwd zwembad is volgens BV Sport bovendien beter aan te passen aan de vraag die op de stad afkomt. De ‘dubbele vergrijzing’, meer mensen die langer vitaal willen blijven, revalidatie, schoolzwemmen, verenigingen en doelgroepen: het past allemaal in hetzelfde verhaal. “Zwemmen is een relatief makkelijke vorm van bewegen. Voor alle leeftijden,” zegt Van Oostrum. “Maar dan moet je wel de multifunctionaliteit hebben. Anders loop je vast op simpele dingen. Hoe krijg je iemand in een rolstoel in het water?”

En dat vastlopen gebeurt nu al. “We zitten op slot. Van ’s ochtends zes tot zaterdag elf. Ik heb bijna geen leeg plekje badwater meer,” zegt Van Oostrum, die vertelt dat de Leeuwarder zwemvereniging Orca wil groeien, net als andere beroepsgebruikers zoals de duikers van Brandweer Leeuwarden. “Die jongens trainen bij ons. En die zeggen: we zouden het liefst nog ietsje dieper willen.”

De drie v’s (waarvan één f) 
Daarmee zijn we bij de kern van de BV Sport-presentatie: een nieuw zwembad is niet alleen een ‘mooier gebouw’, maar een instrument voor (zwem)veiligheid, vitaliteit en fun, drie woorden die bij BV Sport vaak terugkomen. Fun, niet als plat pretzwemmen, maar als uitnodiging om te blijven zwemmen. “Als je ooit één keer leert fietsen en je stapt daarna nooit meer op een fiets, dan verlies je het ook,” zegt Van Oostrum. “Je moet mensen daarom uitnodigen om te blijven zwemmen.”

Veiligheid gaat over zwemles, over kinderen die bibberend op de rand staan. Vitaliteit over ouderen die hun baantjes blijven trekken. Van Oostrum noemt een vaste bezoeker uit Stiens: “Die meneer is 81 en zwemt nog drie keer per week veertig baantjes. Hij doet er inmiddels wat langer over, maar ik krijg daar een lach van op mijn gezicht. Omdat ik zie wat die beweging blijft doen.”

Niks doen is geen optie
De route naar dat nieuwe bad is - in welke variant dan ook - lang. “Met vernieuwbouw ben je vijf tot tien jaar bezig. Maar met nieuwbouw ook,” zegt Van der Kooi. “Voor je grond hebt, voor je door alle vergunningen heen bent, netcongestie, vleermuizen, kikkers… dan ben je ook al tien jaar verder.” En dus ligt de echte keuze niet alleen in stenen en euro’s, maar in richting. Vernieuwbouw op de huidige plek? Nieuwbouw elders, misschien dichter bij de groei van de stad? Of toch renoveren en het gesprek later opnieuw voeren?

Zelfs binnen BV Sport klinkt nuance: Van Oostrum ziet voordelen van nieuwbouw op een andere plek, juist omdat je dan het oude bad open kunt houden tot de nieuwe deuren opengaan. Van der Kooi is ook wel gecharmeerd van vernieuwbouw, omdat hij begrijpt dat de gemeente de voorziening graag op deze maatschappelijke plek houdt. Over één ding zijn ze het roerend eens: niks doen is geen optie. De rest is een vraag aan de stad. Wordt dit de nieuwe Blauwe Golf?

Wat vindt ú?

De toekomst van De Blauwe Golf ligt open. Wordt het renovatie, vernieuwbouw op de huidige locatie of een compleet nieuw zwembad elders in de stad? Zantman Architecten en Stoer Architectuur hebben de verschillende mogelijkheden voor (ver)nieuwbouw uitgewerkt in de map Op De Golven Van De Tijd. De impressies op deze pagina’s komen uit dat plan; de volledige uitwerking is te bekijken via www.bvsport.nl/golven.

GrootLeeuwarden is benieuwd naar uw voorkeur en uw motivatie. Wat is volgens u de beste keuze voor de gemeente Leeuwarden? Uw reactie kan worden meegenomen in een vervolgartikel: redactie@grootleeuwarden.nl (graag uw naam en woonplaats vermelden)