OPINIE | Fryslân is (nog) gelukkig, maar dat is niet vanzelfsprekend
FRYSLAN - Fryslân geldt als een fijne plek om te leven. Terecht. Je vindt er dorpen en wijken waar mensen elkaar nog kennen, een rijk verenigingsleven en een levendige culturele infrastructuur. Nergens in Nederland zijn mensen zo bereid zich in te zetten voor elkaar: met 55 % kent Fryslân de hoogste vrijwilligersbereidheid van het land. Niet voor niets zegt negen op de tien inwoners gelukkig en tevreden te zijn.
Dat is geen toeval. Onze provincie bezit van oudsher een bijzondere kracht: mienskip. Een sociale basis, opgebouwd door generaties, gevormd door het water, het landschap en de noodzaak om samen te werken. Een basis om trots op te zijn én zuinig op te blijven.
Een kantelpunt
Maar wat nu sterk lijkt, blijft niet vanzelf sterk. De signalen zijn er: ruim 40 procent van de Friezen voelt zich matig tot ernstig eenzaam. Een kwart van onze jongeren ervaart stress en onzekerheid over de toekomst. Meer dan de helft van de inwoners heeft overgewicht en één op de drie leeft met een langdurige aandoening.
Ook ons verenigingsleven staat onder druk: ledenaantallen lopen terug en vrijwilligers zijn moeilijker te vinden. Tegelijkertijd vergrijst Fryslân: over vijftien jaar missen we een vol Abe Lenstra Stadion aan arbeidskrachten.
En hoe blijven we aantrekkelijk voor jonge gezinnen en talenten? Kunnen en willen zij zich hier in de toekomst blijven vestigen? Wat treffen zij over twintig jaar aan: een bruisend verenigingsleven en sterke gemeenschappen? Of plekken waar voorzieningen verdwijnen en ontmoeting minder vanzelfsprekend wordt?
Op een kruispunt
Deze signalen zijn geen incidenten. In vrijwel alle Friese gemeenten zien we vergelijkbare patronen. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht staan wij daarom op een kruispunt. De besluiten die de komende jaren worden genomen, bepalen hoe Fryslân er over tien of twintig jaar voorstaat. Blijven onze dorpen vitaal? Hebben onze jongeren hier nog perspectief én binding? Kunnen ouderen gezond en betrokken oud worden?
Dat vraagt om keuzes die verder kijken dan één bestuursperiode. Om gerichte investeringen in preventie, sport en bewegen, cultuur en het verenigingsleven. Dit zijn geen ‘zachte’ uitgaven, maar een voorwaarde voor brede welvaart, beheersbare zorgkosten en maatschappelijke veerkracht.
Een gezamenlijke verantwoordelijkheid
Een leefbare provincie ontstaat niet alleen in raadszalen, maar net zo goed in het dagelijks leven. Daarom een oproep aan ons allemaal:
- Aan bestuurders: toon bestuurlijke moed en investeer structureel in preventie, gezondheid en een sterke sociale basis.
- Aan bedrijven en organisaties: investeer in leefbaarheid, vitaliteit en bied ruimte voor vrijwilligerswerk.
- Aan inwoners: stel uzelf de vraag wat ú kunt bijdragen aan een samenleving waarin iedereen erbij hoort.
Geluk vraagt onderhoud
Fryslân is (nog) gelukkig. Maar geluk is geen vanzelfsprekend bezit. Het vraagt om onderhoud, aandacht en gezamenlijke inzet. Laten wij de basis die Fryslân zo sterk maakt vooral niet uit onze handen glippen, maar samen bouwen aan een toekomst waarin gezondheid, verbondenheid en leefbaarheid vanzelfsprekend blijven.
Anne Jochum de Vries, directeur Sport Fryslân | Lineke Kleefstra, directeur Publieke Gezondheid | Arjen Droog, directeur Planbureau Fryslân | Douwe Zeldenrust, directeur Keunstwurk | Theo Andreae, directeur Doarpswurk | Ineke Weernink, directeur Divers
