Provincie heeft met Ivgi&Greben ‘goud in handen’
Het choreografenduo Ivgi&Greben werkt al 23 jaar samen en maakt internationale dansproducties. Sinds 2020 doen zij dat met een vast gezelschap vanuit Leeuwarden: het eerste internationale professionele dansgezelschap van Friesland. Juist nu het duo werd genomineerd voor een DA Award, een internationale erkenning voor artistieke kwaliteit, stopt de provincie Friesland de structurele subsidie. Het contrast kan nauwelijks groter zijn.
Tekst Marije de Lange, Fotografie Natalia Balanina, Paul Sixta
Uri Ivgi en Johan Greben werden onlangs genomineerd door Dance Auditionss, een online platform dat jaarlijks choreografen en dansers uit diverse disciplines selecteert. Met deze nominatie schaart het duo zich tussen gerenommeerde namen uit de internationale danswereld. Johan: “Dat we deze nominatie krijgen terwijl de provincie onze subsidie stopzet, rijmt simpelweg niet.”
Ivgi&Greben bouwde eerst een grote internationale carrière op. Ze werkten in verschillende landen en culturen, maakten tientallen producties en stonden op grote podia. Maar de wens om een eigen gezelschap te starten bleef. Die droom werd uiteindelijk werkelijkheid in Leeuwarden.
Iets na willen laten
De keuze voor Friesland was bewust. “Destijds gaf de provincie aan dat ze dans graag onderdeel wilde maken van de culturele infrastructuur,” vertelt Johan. “We zijn uitgenodigd om hier iets op te bouwen.” Voor hem speelde ook iets persoonlijks mee. Johan is geboren in Leeuwarden en keerde na vier decennia terug. “We wilden niet alleen producties maken, maar iets nalaten. Een plek waar dans kan groeien, doorontwikkelen en worden doorgegeven aan volgende generaties.”
Sinds de oprichting groeide het gezelschap snel. Het publiek verviervoudigde, theaters vroegen wanneer de stap naar grotere zalen zou volgen, en ook landelijk en regionaal werd het werk steeds vaker geprogrammeerd. “Die ontwikkeling kan alleen met een vast gezelschap,” vertelt het duo. “Een voorstelling is niet af na de première.”
Wortelen in de provincie
Ivgi&Greben investeert nadrukkelijk in Friesland. Ze werkten samen met de Jeugd Dans Opleiding Fryslân, gaven masterclasses, ontwikkelden educatieprojecten en trokken door de provincie om voorstellingen te maken met jonge kinderen. “We wilden dans hier laten wortelen,” zegt Uri. “Dans komt vanuit je ziel. Wij willen mensen in beweging brengen, ook emotioneel.”
Ook wordt gewerkt aan community building: samenwerkingen met De Harmonie en het wekelijkse initiatief All You Can Dance! In het eerste jaar kwamen ruim vijfduizend jonge kinderen in aanraking met professionele dans.
“We verliezen alles. Het voelt alsof het niet gewaardeerd wordt wat we hebben gedaan” vertelt Uri. Johan: “Het was nog maar een begin. We kunnen nog zoveel meer!”
Kunst leren waarderen
Het draaiende houden van een gezelschap vraagt veel, praktisch én emotioneel. Er zijn dansers, studio’s, producties, techniek en faciliteiten nodig. Ivgi&Greben leidt een team van veertien mensen. “Onze dansers auditeren inmiddels elders,” zegt Johan. “Maar ze blijven het liefst bij ons. Die onzekerheid is slopend.” De subsidie is inmiddels stopgezet, terwijl er nog producties lopen, waaronder een voorstelling op Oerol. “Dit laatste halfjaar is pure survival.”
Volgens het duo verliest Friesland meer dan een gezelschap. Jonge dansers en makers verliezen een professioneel voorbeeld, net als de dansopleiding. Kinderen komen minder vroeg in aanraking met dans als kunstvorm. Terwijl: “Je moet kunst zo jong mogelijk leren waarderen.” Uri: “En het publiek verliest iets fundamenteels: dans zelf.”
Kop boven het maaiveld
Voor Johan raakt de situatie iets diepers. Hij vertelt over een recent bezoek aan zijn eerste danslerares in Leeuwarden. “Ze zei: ‘Na veertig jaar is er hier weinig veranderd. Je kop boven het maaiveld uitsteken kan niet.’” Het is rauw, zegt hij. “Ik ben hier geboren, heb tien jaar bij Het Nationale Ballet gedanst, prijzen gewonnen, net als Uri. We werkten jarenlang wereldwijd. Toch voelt het alsof dit hier niet mag bestaan.” Volgens Johan wordt vaak gesproken over het belang van ‘Fries DNA’: “Je hebt goud in handen. Dat gooi je toch niet weg?”
Niet elitair
Dans is geen elitair product. “Het is een universele taal,” benadrukken Uri en Johan. “Dans is voor iedereen invoelbaar.” Na voorstellingen blijven mensen geregeld in de zaal zitten, zichtbaar overweldigd. Toch leeft nog steeds het beeld dat er in het Noorden ‘niets gebeurt’. “Wij bewijzen het tegendeel,” vertelt Johan. “Leeuwarden ligt onder een cultureel vergrootglas door wat hier ontstaat.”
Ondanks een positieve beoordeling van I&G’s aanvraag loopt er een bezwaarprocedure. De uitkomst is onzeker. “Als dit besluit blijft staan,” zegt Johan, “dan ben ik ontzettend teleurgesteld, maar ook kwaad. Wat is de langetermijnvisie van de provincie op cultuur? Durf een voorbeeld te zijn én te blijven. Dans moet onderdeel blijven van de culturele infrastructuur.”
Lees ook
